Ręczne obracanie Podopiecznego na bok

  • Zawsze należy obracać Podopiecznego w swoim kierunku (jeżeli tylko jest to możliwe),
  • obręcz biodrowa i barkowa powinna jednocześnie zmieniać ułożenie (zabezpiecza to przed urazem kręgosłupa Podopiecznego),
  • kończyny dolne Podopiecznego są ugięte w celu zmniejszenia dźwigni i oparte o łóżko, a gdy się nie zginają, powinny być proste, skrzyżowane,
  • głowa powinna być obracana w stronę zamierzonego ruchu przed jego rozpoczęciem, Podopiecznego należy chwycić za łopatkę i talerz biodrowy lub ewentualnie za kolano (nie chwytać za długą dźwignię kończyny),
  • kończyna górna strony, na którą obracany jest Podopieczny, powinna być umieszczana poza torem ruchu,
  • postawa osoby obracającej – proste plecy, w miarę możliwości jedna noga na podwyższeniu lub kolano oparte o łóżko w celu zmniejszenia obciążenia, ewentualnie kolana mocno dociśnięte do brzegu łóżka.

Uwagi:

  • Po zabiegach operacyjnych endoprotezoplastyki stawu biodrowego Podopieczny obracany jest na stronie zdrowej (przez okres około 3 miesięcy) najlepiej z klinem między nogami.
  • Podopieczny ze złamaniem kości udowej może być obracany na stronie złamania.
  • Podopiecznego po udarze nie powinno się ciągnąć za ręce. Obrót najlepiej wykonać przez bok, który objęty jest niedowładem po udarze w celu większej stymulacji.

Ręczne przemieszczanie Podopiecznego w łóżku: góra – dół

Najbezpieczniej jest przemieszczać Podopiecznego na podkładzie obejmującym obręcz barkową i biodrową, najlepiej wraz z głową. Podkład umieszczany jest pod Podopiecznym przez obrót na bok i wsunięcie ww. podkładu.

Ręczne przemieszczanie Podopiecznego przez jedną osobę

  • nogi Podopiecznego najlepiej aby były zgięte i oparte o materac;
  • osoba przenoszona znajduje się od wezgłowia łóżka, chwyta Podopiecznego
  • za przedramiona przekładając ręce pod barkami;
  • napinając mięśnie brzucha i opierając uda o łóżko można podciągnąć Podopiecznego w górę.

Ręczne przemieszczanie Podopiecznego przez dwie osoby

  • nogi Podopiecznego powinny być ustawione w zgięciu i oparte o materac;
  • osoby przenoszące stoją naprzeciw siebie;
  • ręce mają ułożone w okolicy miednicy i łopatek Podopiecznego;
  • nogi szeroko rozstawione i oparte o łóżko. Pomocne jest oparcie się udami o brzeg łóżka;
  • w celu dodatkowego odciążenia, osoby podnoszące mogą zetknąć się czołami;
  • lekkie uniesienie bioder Podopiecznego i spokojne przesunięcie w górę lub w dół łóżka;
  • osoby przenoszące przesuwają się wraz z Podopiecznym;
  • jeżeli Podopieczny może pomóc, odpycha się nogami.

Jest to ruch pociągania, więc nie może być stosowany u Podopiecznych zagrożonych odleżyną.

Przemieszczanie na jeden z brzegów łóżka

  • dopasować wysokość łóżka do własnego wzrostu;
  • operację przeniesienia rozłożyć na trzy etapy: nogi – środek tułowia – barki;
  • kończyny dolne Podopiecznego powinny być przesunięte w wybranym kierunku;
  • kolano osoby przenoszącej, od strony bliższej łóżka, oparte jest o łóżko;
  • podciągnąć Podopiecznego przy wykorzystaniu własnego ciężaru. Podczas podnoszenia Podopiecznego należy używać mięśni nóg i bioder zamiast mięśni górnej połowy ciała;
  • wspólnie z Podopiecznym (w miarę jego możliwości) unosimy minimalnie biodra i przesuwamy w zamierzonym kierunku;
  • poprosić Podopiecznego o spojrzenie na własne stopy. Zwiększy to napięcie mięśni brzucha, prowadząc do lepszej współpracy.

Ręczne sadzanie Podopiecznego ze zwieszonymi nogami z pozycji leżącej

  • Chwycić Podopiecznego jedną ręką (pod barkami) stabilizując jednocześnie głowę, a drugą pod uda.
  • Osoba sadzająca stoi blisko łóżka na szeroko rozstawionych nogach, w celu zapewnienia sobie stabilnej pozycji.
  • Chwyta łopatkę Podopiecznego, łokciem zapewnia stabilizację głowy i odcinka szyjnego kręgosłupa Podopiecznego, drugą ręką jednocześnie łapie za kolana.
  • Jednym, sprawnym ruchem należy unieść tułów Podopiecznego, jednocześnie opuszczając nogi na podłogę – ciężar nóg nieco zrównoważy masę tułowia.

Kładziemy Podopiecznego w ten sam sposób.

Ręczne sadzanie Podopiecznego ze zwieszonymi nogami

  • Zaczynamy od ułożenia Podopiecznego na boku (w przypadku osób po udarze układamy na boku poudarowym) tak, aby jego kolana wystawały poza krawędź łóżka.
  • Jeśli Podopieczny może nam pomóc, to podpiera się ręką zdrową o materac i podczas podnoszenia odpycha się nią od łóżka.
  • Kładziemy rękę na biodrze chorego i szybkim ruchem zsuwamy nogi chorego własnym udem z łóżka. Chory może zrobić to sam, poprzez zsunięcie nogi słabszej nogą zdrową.
  • Następnie dociskamy biodro chorego przypominając mu, żeby odpychał się zdrową ręką od materaca i pomagamy mu siąść. Szybkość tego ruchu jest niezwykle istotna, gdyż pozwala wykorzystać działanie dźwigni.
  • W przypadku, gdy chory nie może nam pomóc, zamiast za biodro chwytamy go za bark. Używając niewielkiej siły, ciągniemy go w bok do pozycji siedzącej.

Uwagi:

  • Zabezpieczamy chorego tak, aby nie opadł na łóżko – obejmujemy go lub zabezpieczamy poduszkami.
  • Aby nie zsunął się z łóżka przytrzymujemy go naszymi kolanami.
  • Nie podtrzymujemy Podopiecznego za chorą rękę.

Siedzenie

  • Bezpieczne, stabilne podparcie pod plecy.
  • Podnóżek pod stopy zapewnia zgięcie w stawach kolanowych i biodrowych (ok. 90 stopni) zapobiega wyłamaniu kości udowej ze stawu biodrowego (ważne po endoproteoplastyce), jak również uciskowi nerwów i naczyń krwionośnych tylnej strony uda.
  • Upadkowi Podopiecznego do przodu można zapobiec poprzez tzw. „wklinowanie”, osiągane dzięki zwiększeniu (powyżej 90 stopni) kąta zgięcia w biodrach.
  • W przypadku Podopiecznego słabego należy po bokach umieścić kliny lub poduszki zabezpieczające pozycję.
  • Przy porażeniach, ręka powinna być ułożona z przodu, na lekkim podwyższeniu (np. na poduszce znajdującej się na kolanach).

Przemieszczanie osoby chodzącej, bardzo osłabionej

  • Pomagamy Podopiecznemu usiąść na łóżku ze spuszczonymi nogami.
  • Ustawiamy balkonik tak, aby chory podczas wstawania na nogi mógł się wesprzeć na jego bokach.
  • Zaciągamy hamulec zanim chory będzie wstawał.
  • Chory siada na brzegu łóżka.
  • Lekko pochylamy Podopiecznego do przodu.
  • My stoimy z boku na szeroko rozstawionych nogach.
  • Pomagamy choremu wstać obejmując jedną ręką plecy chorego, a drugą chwytamy pod ramię.
  • Choremu będzie łatwiej wstać, gdy odepchnie się nogą ustawioną bliżej łóżka.

Ręczne przemieszczanie z łóżka na wózek i odwrotnie

  • Podopiecznego sadzamy na łóżku ze spuszczonymi nogami.
  • Wózek należy ustawić po słabszej stronie Podopiecznego (np. po stronie porażonej).
  • Wyjmujemy bok i podnóżki oraz blokujemy koła hamulcami.
  • Stojąc twarzą do Podopiecznego uginamy swoje kolana i ustawiamy je tak, aby obejmowały kolana Podopiecznego.
  • Obejmujemy Podopiecznego pod jego rękami, chwytając z tyłu za pasek spodni lub pas do przenoszenia i odchylamy się do tyłu, jednocześnie stabilizując kolana Podopiecznego swoimi kolanami.
  • Gdy Podopieczny ma stabilny tułów, obejmujemy go swoimi rękami lub wykorzystujemy do tego ręcznik. Ręcznik podkładamy pod pośladki Podopiecznego. Łapiąc za jego końce, szybkim ruchem obrotowym przemieszczamy Podopiecznego na wózek.

Niewładną rękę należy położyć na nogach Podopiecznego bądź zabezpieczyć ją w inny sposób.

Korygowanie pozycji siedzącej

  • Chory siedzi z rękami splecionymi, nogi umieszczone są pod krzesłem.
  • Opiekun stojący blisko za Podopiecznym ugina kolana, utrzymując prosty tułów, opiera kolana o wózek lub o krzesło, wsuwa ręce pod pachy Podopiecznego i chwyta go za przedramiona.
  • Spokojnym ruchem, prostując kolana unosi Podopiecznego do góry, używając ciężaru swojego ciała, a nie siły rąk. Należy utrzymać minimalną odległość od Podopiecznego i pilnować, aby ruch odbywał się w pionie.

Odgięcie do tyłu lub zgięcie w biodrach grozi urazem.